Iran soccer fans gather near the Red Square in Moscow on June 18. (FACUNDO ARRIZABALAGA/EPA-EFE/REX/Shutterstock)

من هم مثل بیشتر مردم در سراسر دنیا، مشتاقانه برای تماشای مسابقات جام جهانی فوتبال آماده می شوم. اما به عنوان یک زن ایرانی که در حال حاضر در آمریکا زندگی می کند، این مسابقات امسال برای من رنگ و بوی متفاوتی دارد.

امسال اولین باری خواهد بود که من می توانم از دیدن این مسابقات آزادانه لذت ببرم. هرچه می خواهم بپوشم و با هرکه دلم می خواهد در یک مکان عمومی به تماشای مسابقات بنشینم.

به همین دلیل می خواهم این پیروزی کوچک را با برگزاری یک مهمانی در یک کافه جشن بگیرم، حتی اگر تیم ایران در این مسابقات شکست بخورد.

من از وقتی ۵ ساله بودم با پدرم در خانه فوتبال تماشا می کردم. اما اولین آشنایی من با مسابقات جام جهانی در سال ۱۹۹۴ بود. آن زمان من فقط ۱۰ سال داشتم.

با وجود اینکه مسابقات در آن سال در خاک دشمن، شیطان بزرگ، آمریکا، برگزار می شد، صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران بازی ها را به صورت زنده پخش کرد.

اگرچه تیم ملی فوتبال ایران در آن سال در تورنمت جام جهانی حضور نداشت، اما تماشای آن بازی ها با هیجان خاصی همراه بود.

در آن سالها تلویزیون ایران فناوری های پیشرفته را برای سانسور مسابقات ورزشی در اختیار نداشت و ما می توانستیم تصاویر زنان بی حجاب خارجی را که هوادار تیم های مختلف بودند، ببینیم. بنابراین، تماشای این مسابقات این فرصت را به ما داد که در لابه لای بازیهای فوتبال نیم نگاهی هم به آمریکا بیاندازیم.

جای تعجب نیست اگر بپرسید که چرا پدرم هیچ وقت من و خواهرم را برای تماشای مسابقه فوتبال به استادیوم آزادی تهران نبرد؟!

زیرا من به عنوان یک زن یا حتی یک دختربچه اجازه ورود به استادیوم را نداشتم.

جمهوری اسلامی در ابتدای حاکمیتش ورود و حضور زنان به ورزشگاه را به منظور تماشای مسابقات ورزشی تیم های مردان ممنوع کرد. زیرپا گذاشتن این ممنوعیت مجازات هایی همچون دستگیری، زندان و جریمه نقدی را به همراه دارد.

من هم مثل بسیاری از زنان ایرانی با رویای رفتن به استادیوم و تماشای مسابقات ملی از نزدیک بزرگ شدم. اما در عوض مجبور بودم به تماشای آن بازی ها در خانه قناعت کنم.

وقتی نوجوان بودم، چندین بار تصمیم گرفتم با پوشیدن لباس پسرانه یواشکی به استادیوم بروم. اما هیچگاه این ایده را عملی نکردم. اما در سال های اخیر نافرمانی یواشکی از این ممنوعیت تبدیل به یک حرکت شده است. حالا می دانم که بسیاری از زنان ایرانی هم نسل من، همین ایده را در سر داشته اند.

هم نسلان من، امروز به شدت به دخترانی که این خطر را به جان می خرند، افتخار می کنند. اما حقیقت این است که موضوع به این سادگی مثلِ رفتن به ورزشگاه، نباید برای زنان و دختران عواقبی در پی داشته باشد.

لذت بردن از تماشای مسابقات ورزشی نباید برای زنان جرم باشد.

ایران و آمریکا در جام جهانی ۱۹۹۸ در فرانسه در مقابل هم بازی کردند و این مسابقه در برخی مکان های عمومی مثل پارک ها و فرهنگسراها به طور زنده پخش شد.

این یکی از معدود فرصتهایی بود که زنان ایرانی توانستند در کنار مردانشان در یک مکان عمومی به تماشای یک مسابقه ورزشی بپردازند. پیروزی ۲ بر ۱ ایران در آن مسابقه، موج عظیمی از فوتبال دوستان و هواداران تیم ملی از جمله زنان را برای جشن و پایکوبی به خیابان ها آورد.

اینگونه جشن های مردمی، گاه و بی گاه بسته به نیازهای سیاسی از طرف حکومت تحمل می شوند.

تابستان سال ۲۰۱۴، آخرین باری بود که من در جریان مسابقات جام جهانی در ایران بودم. چند روز پیش از برگزاری اولین مسابقه ایران، پلیس تهران اعلام کرد که اجازه پخش بازی ها را در مکان های عمومی نخواهد داد و تمامی برنامه ها به این منظور لغو شد.

من تصمیم گرفتم علی رغم وجود این محدودیت ها به همراه گروهی از دوستانم برای تماشای مسابقه اول ایران به یک کافی شاپ در شمال تهران بروم. صاحب کافی شاپ تصمیم گرفته بود در إزای سود بیشتر آن شب، ریسک از دادن مجوز مغازه خود را به جان بخرد.

جالب اینجاست که بیشتر مشتریان آن شب خانم های جوان بودند.

حدود ۳۰ نفر مشتری از جمله من و دوستانم چند دقیقه قبل از شروع مسابقه رسیدیم. نیمه اول مسابقه با گپ و گفت، نوشیدن چای و کشیدن قلیان با لذت سپری شد.

اما هنوز ۲۰ دقیقه از آغاز نیمه دوم نگذشته بود که صاحب مغازه به دلیل حضور نیروهای امنیتی در محل، مجبور شد چراغ های داخل را خاموش، صدای تلویزیون را قطع و در مغازه را از داخل قفل کند. ما با اضطراب در تاریکی به تماشای ادامه مسابقه پرداختیم، در حالی که نمی توانستیم صدایی بشنویم. همچنین نگران بودیم که نکند نیروهای امنیتی وارد شوند و ما تنها به دلیل حمایت از ورزشکاران کشورمان دچار دردسر شویم.

برای سالهای متمادی، مقامات ایران وعده دادند که ممنوعیت ورود زنان به ورزشگاه ها را لغو کنند. ولی حقیقت آن است که عزم جدی برای رفع این ممنوعیت و یا حتی ایجاد یک قسمت جدا برای حضور زنان وجود نداشته است، و آن حاکی از آن است که زن ستیزی در جامعه ایران فراگیر است.

حضور زنان در ورزشگاه نه تنها برای تماشای مسابقه فوتبال مردان ممنوع است. بلکه آنها نمی توانند به تماشای دیگر مسابقات ورزشی تیمهای مردان ایران نیز بروند. زنان ایرانی همچنین نمی توانند در ملاعام دوچرخه سواری کنند.

آمریکا دوباره در سال ۲۰۲۶ میزبان جام جهانی خواهد بود و اگر در آن زمان تیم ما به این مسابقات راه یابد، زنان ایرانی-آمریکایی به ورزشگاه ها می روند تا تیم شان را تشویق کنند و به
جهان و مخصوصاً به رهبران ایران که بدون شک بازیها را از تلویزیون ملی تماشا می کنند، نشان دهند که هوادار ورزش بودن به جنسیت محدود نمی شود.